Για σχεδόν 2.000 χρόνια παρέμεναν θαμμένοι και απανθρακωμένοι, με τα κείμενά τους κλειδωμένα στο εσωτερικό τους. O λόγος για τους περίφημους παπύρους του Herculaneum, που διασώθηκαν με έναν σχεδόν απίστευτο τρόπο από την καταστροφική έκρηξη του Βεζούβιου το 79 μ.Χ., αλλά μετατράπηκαν σε εύθραυστα κομμάτια άνθρακα που δεν μπορούν να ξετυλιχθούν χωρίς να καταστραφούν.
Τώρα, μια νέα επιστημονική μελέτη αποκαλύπτει ένα απρόσμενο «κλειδί», καθώς μικρές ποσότητες μολύβδου, που βρίσκονται στο μελάνι ορισμένων παπύρων, μπορούν να κάνουν τα αρχαία γράμματα πολύ πιο εύκολα ανιχνεύσιμα στις σαρώσεις ακτίνων Χ. Σε συνδυασμό με τεχνητή νοημοσύνη, η μέθοδος μπορεί να βοηθήσει τους ερευνητές να εντοπίσουν και να «διαβάσουν» κείμενα που παρέμεναν κρυμμένα επί δύο χιλιετίες.
Η ανατρεπτική μελέτη
Πιο αναλυτικά, μια νέα μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό PLOS One, ενδέχεται να προσφέρει ένα ακόμη στοιχείο για την επίτευξη αυτού του δύσκολου στόχου. Αναδημιουργώντας τους παπύρους με μελάνια που περιείχαν διαφορετικές ποσότητες μολύβδου, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι η απεικόνιση με ακτίνες Χ μπορούσε να ανιχνεύσει ευκολότερα το μελάνι που περιείχε μόλυβδο, ο οποίος υπάρχει σε ορισμένους από τους αρχαίους παπύρους, σε σύγκριση με μελάνι χωρίς μεταλλικά στοιχεία.
Μέχρι σήμερα, μόνο λίγοι από τους πραγματικούς παπύρους έχουν ξετυλιχθεί εικονικά. Τα ευρήματα της μελέτης θα μπορούσαν να βοηθήσουν στον εντοπισμό των παπύρων του Herculaneum που αποτελούν τους καταλληλότερους επόμενους υποψήφιους για μη επεμβατικό εικονικό ξετύλιγμα και αποκρυπτογράφηση, σύμφωνα με τους συγγραφείς.
«Οι πάπυροι είναι πραγματικά σαν ένα κομμάτι κάρβουνο που αγοράζεις για το μπάρμπεκιου. Δεν υπάρχει μεγάλη διαφορά», δήλωσε ο επικεφαλής συγγραφέας Douglas Seiler, ερευνητής-εθελοντής στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας, στο Berkeley. «Είναι απλώς άνθρακας και αυτό είναι το πρόβλημα στην ανάγνωση αυτών των πραγμάτων. Το μελάνι είναι φτιαγμένο από αιθάλη».
Η AI δυσκολεύεται να εντοπίσει το μελάνι στους παπύρους που δεν περιέχουν μέταλλο, καθώς ουσιαστικά πρόκειται για «σκούρο άνθρακα πάνω σε σκούρο άνθρακα», εξήγησε ο Seiler. Όταν όμως υπάρχει μόλυβδος, το μελάνι «φωτίζει» στις ακτινογραφικές σαρώσεις, επιτρέποντας στην AI να εντοπίζει ευκολότερα το κείμενο.
Το επόμενο βήμα μετά την αναδημιουργία των παπύρων, πρόσθεσε ο Seiler, είναι να δοκιμαστεί η μέθοδος στους πραγματικούς παπύρους του Herculaneum, ώστε να διαπιστωθεί ποιο ποσοστό τους περιέχει μόλυβδο.
«Αν πήγαιναν αυτούς τους παπύρους έναν-έναν σε μια εγκατάσταση, θα μπορούσαν να διαπιστώσουν μέσα σε λίγα λεπτά αν περιέχουν μόλυβδο ή όχι», είπε. «Το σήμα του μολύβδου είναι πολύ ισχυρό».
Φίλοι του επικεφαλής συγγραφέα Douglas Seiler έγραψαν σε σύγχρονους παπύρους με μαύρο μελάνι εμπλουτισμένο με μόλυβδο. Στη συνέχεια, οι ερευνητές απανθράκωσαν τον πάπυρο και πραγματοποίησαν αξονική τομογραφία με ακτίνες Χ για να διαβάσουν το κείμενο
Μέχρι σήμερα, έχει αποκρυπτογραφηθεί ένας ολόκληρος πάπυρος, καθώς και αποσπάσματα από άλλους, σε μεγάλο βαθμό χάρη στο Vesuvius Challenge, ένα πρόγραμμα που ξεκίνησε το 2023 και ενθαρρύνει ερευνητές να αποκωδικοποιήσουν τους παπύρους προσφέροντας χρηματικά έπαθλα.
Ως επί το πλείστον, οι πάπυροι που έχουν μελετηθεί μέχρι σήμερα είναι εκείνοι που βρίσκονται στην καλύτερη κατάσταση, «οι ωραίοι που μοιάζουν με ρολό χαρτιού υγείας ή χαρτί κουζίνας, συμμετρικοί», όπως ανέφερε ο Seiler. Υπάρχουν όμως περισσότεροι από 600 κλειστοί πάπυροι, ενώ πολλοί από αυτούς που βρίσκονται στη βιβλιοθήκη της Νάπολης είναι θρυμματισμένοι και αποτελούνται από πολλά κομμάτια. Για αυτούς τους παπύρους, η καλύτερη μέθοδος για το εικονικό ξετύλιγμα και την αποκρυπτογράφηση του κειμένου θα ήταν, σύμφωνα με τον Seiler, να ελεγχθούν πρώτα για την παρουσία μολύβδου.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών